Elektrik Geldiğinde Cihazlar Bozuldu

Elektrik geri geldi ve bir ya da birkaç cihaz artık çalışmıyor. Bu, kesintinin kendisinden çok enerjinin geri dönüş biçimiyle ilgilidir.

Cihazlar kesintiye dayanıklıdır; onları yıpratan şey elektriğin yokluğu değil, geri gelirken oluşan ani gerilim değişimidir.

Ayırt edici soru: kaç cihaz

Bu sayfanın tek kritik ayrımı budur ve cevabı arama yönünü tümüyle değiştirir.

Tek cihaz bozulduysa — büyük olasılıkla o cihazın kendi meselesidir. Yaşlanmış bir güç kaynağı, ilk gerilim sıçramasında teslim olur. Tesisatta bir sorun olduğunun göstergesi değildir.

Birden fazla cihaz aynı anda bozulduysa — özellikle farklı odalardaki, farklı markalardaki cihazlarsa, bu artık cihaz meselesi değildir. Tesisat veya şebeke tarafında ciddi bir olay yaşanmıştır ve bakılması gerekir.

Ayrımı keskinleştiren bir ipucu daha var: bozulan cihazlar aynı sigorta grubunda mı, yoksa evin her yerine mi dağılmış? Aynı gruptaysa o hatta, her yere dağılmışsa ana besleme tarafında arama yapılır.

Birden fazla cihaz bozulduysa — nötr sorunu

Bu durumun en bilinen sebebi nötr hattındaki bir kopma veya gevşemedir.

Kısaca ne olduğunu bilmek işinize yarar: nötr, dengeyi sağlayan hattır. O bağlantı zayıfladığında bazı hatlarda gerilim düşerken diğerlerinde yükselir. Yükselen taraftaki cihazlar zarar görür. Belirtisi tipiktir: evin bir kısmında ışıklar kısılırken diğer kısmında parlar, ve birden fazla cihaz aynı anda gider.

Nötr sorunu daire içinde de olabilir, bina ortak panosunda da, şebeke tarafında da. Nerede olduğu ölçümle belirlenir — ve bulunana kadar tekrar etme ihtimali sürer. Bu yüzden birden fazla cihazın aynı anda bozulması, "cihazlar eskiydi" diye geçilebilecek bir olay değildir.

Şimdi ne yapmalı

• Bozulan cihazları prizden çekin. Tekrar denemeyin; ikinci bir sıçrama kalanı da götürebilir.
• Hassas cihazları geçici olarak fişten çekin — bilgisayar, televizyon, modem, kombi kartı. Sebep bulunana kadar risk sürer.
• Işıkların davranışını izleyin. Bir kısmı kısılıp diğeri parlıyorsa bunu mutlaka söyleyin; en değerli ipucu budur.
• Komşulara sorun. Onlarda da cihaz bozulduysa olay şebeke tarafındadır ve Alo 186'ya bildirilmesi gerekir.
• Bozulan cihazların listesini ve saatini not edin.

Tesisat kaynaklı mı, şebeke kaynaklı mı

İkisinin ayrımı hem çözümü hem de sorumluluğu değiştirir:

Ölçümle bulunan sonucu ve tarihini yazılı olarak veriyoruz. Şebeke kaynaklı olduğu belirlenirse dağıtım şirketine hasar başvurusu yapılabiliyor; bu süreçte genellikle teknik bir bulgu isteniyor. Başvurunun kendisi bizim alanımız değil, ama elinizde ölçülmüş bir sonuç olması işinizi kolaylaştırır.

Tekrarını önlemek

Kesinti kaçınılmazdır; hasarın tekrarı değil. Sebep bulunduktan sonra konuşulabilecekler:

• Gevşek bağlantıların giderilmesi — nötr dahil, pano ve ek noktalarında
• Pano tarafında koruma değerlendirmesi — ani gerilim yükselmelerine karşı koruma eklenip eklenemeyeceği tesisatın durumuna bağlıdır
• Hassas cihazların ayrı hatta alınması
• Kesinti sonrası cihazları hemen açmama alışkanlığı — enerji döndükten sonra birkaç dakika beklemek, en ucuz koruma

Koruma önerisi ölçümden sonra yapılır. Sebebini bilmeden koruma eklemek, sorunu gizlemekten öteye gitmez.

Cihazın kendisi bizim işimiz değil

Bozulan buzdolabının, televizyonun veya kombinin onarımı üretici servisinin konusudur. Bizim işimiz, o cihaza giden elektriğin neden zarar verdiğini bulmak ve tekrarını önlemek. İkisi ayrı yürür; cihazı servise vermeden önce tesisat tarafına baktırmak, tamir edilen cihazın aynı sebeple ikinci kez bozulmasını engeller.