Elektrik Tesisatı Yenileme

Tesisat yenileme, tek bir arızayı çözmek için yapılmaz. Tek tek onarımın ekonomik olmaktan çıktığı noktada başlar.

Bu yüzden asıl soru "yenilesem mi" değil, şudur: eşiği geçtim mi?

Eşik nerede

Yenileme kararı duyguyla değil, birikmiş kanıtla verilir. Şu belirtilerin birden fazlası varsa eşik yaklaşmış demektir:

• Farklı noktalarda tekrarlayan arızalar — biri onarılıyor, birkaç ay sonra başkası çıkıyor
• Birden fazla noktada ısınma
• Sık atan sigortalar ve nedeni bir türlü tek bir noktaya inmeyen kesintiler
• Panoda kaçak akım koruması yok ya da var ama çalışmıyor
• Topraklama yok veya ölçümde yetersiz çıkıyor
• Tesisat, bugünün yüklerine göre tasarlanmamış — her yerde uzatma ve çoklu priz
• Kablolar eski tip ve yalıtımı sertleşmiş, dokununca kırılıyor
• Tesisatın geçmişi bilinmiyor, üzerine yıllar içinde plansız ekler yapılmış

Tek başına hiçbiri yenileme gerektirmez. Ama üç dördü bir aradaysa, yapılacak her onarım bir sonrakini bekletmekten öteye gitmez.

Ölçütü sayıyla koymak gerekirse: aynı tesisatta bir yıl içinde üç ayrı noktada arıza çıkmışsa, dördüncü onarımın parası değerlendirme yaptırmaya harcanır.

Ekleme yeterli olmuyorsa

Sık karşılaşılan bir yol ayrımı var: bazen ihtiyaç tek bir hat çekmekle karşılanabilir, bazen karşılanamaz.

Tek bir hat eklemek, gövdesi sağlam bir tesisata kol eklemektir. Gövde yorulmuşsa o kol yalnızca yeni bir parçadır; arkasındaki eski sistem aynı kalır. Bu durumda ekleme işi, birkaç ay içinde başka bir noktadan gelecek arızayı engellemez.

Bunu keşifte ölçüyoruz: pano, ana besleme, topraklama ve mevcut hatların durumu. Sonuç "ekleme yeterli" çıkarsa yenileme önermeyiz — daha büyük iş satmak için değil, doğru işi yapmak için bakıyoruz.

Bölümsel mi, komple mi

Yenileme her zaman evin tamamı demek değildir. Üç ölçek var:

Nokta bazlı — yalnızca sorunlu birkaç hat yenilenir. Yenileme sayılmaz aslında, kapsamlı onarımdır; mekân kullanılabilir kalır.

Bölümsel yenileme — belirli bir alan tümüyle yenilenir: mutfak ve banyo hatları, bir kat, ya da yalnızca priz hatları. Yaşlanma her yerde eşit olmadığı için çoğu zaman en dengeli seçenektir.

Komple yenileme — panodan uç noktalara kadar her şey. Tesisat çok eskiyse, topraklama hiç yoksa veya yapı büyük bir tadilattan geçiyorsa gereken budur.

Karar iki şeye bakar: yaşlanmanın dağılımı (bir bölgede mi, her yerde mi) ve mekânın ne kadar süre boşaltılabileceği.

İş sürerken mekân kullanılabilir mi

Bu, kararın en pratik tarafı ve çoğu zaman en az konuşulanı.

Komple yenileme kırım, toz ve uzun süreli kesinti demektir. Oturulan bir evde yapılıyorsa iş bölümlere ayrılır: bir bölge yenilenirken diğeri çalışır durumda tutulur. Bu, işi uzatır ama evi kullanılabilir bırakır.

Boşaltılabilen bir mekânda ise iş tek seferde ve daha kısa sürede biter.

İşe başlamadan önce şunları netleştiriyoruz: hangi bölge ne kadar süre elektriksiz kalacak, buzdolabı ve kombi gibi kesintiye duyarlı cihazlar nasıl beslenecek, gece aydınlatması nasıl sağlanacak. Bunlar konuşulmadan başlanan işler, ikinci gün durur.

Ofis ve iş yerinde aynı sorunun cevabı farklıdır: iş genellikle mesai dışına ve bölümlere ayrılır.

Yenileme sonrası — kontrol ve belge

Yenileme, kabloların çekilmesiyle bitmez. Teslimde yapılanlar:

• Tüm hatların ölçümü — süreklilik, yalıtım direnci, topraklama
• Koruma elemanlarının test edilmesi
• Panonun etiketlenmesi — hangi sigorta neyi besliyor
• Yeni tesisatın güzergâh kaydı — sonraki tadilatlarda duvarın neresinde ne olduğunun bilinmesi için
• Ölçüm sonuçlarının yazılı verilmesi

Son iki madde küçük görünür ama tesisatın ömrü boyunca değer üretir. Panosu etiketlenmemiş bir evde her arıza, sigortaları tek tek deneyerek başlar.

Kapsamlı bir yenilemenin ardından tesisatın uygunluğunu belgeleyen bir rapor da istenebilir; bu ayrı bir iştir ve gerekip gerekmediği kullanım amacına bağlıdır.