Priz ve Anahtar Isınması

Anahtar veya prizin ısınması, arıza olmadan önce verilen en erken uyarıdır.

Bu sayfayı önemli kılan da bu: henüz hiçbir şey bozulmamıştır. Işıklar yanıyor, priz çalışıyor, sigorta atmıyor. Tek belirti, ele gelen sıcaklık.

Aynı olayın ilerlemiş hâli yanık kokusudur. Koku varsa artık yalıtım bozulmaya başlamış demektir ve o farklı bir aciliyettir — bu sayfa kokudan önceki aşamayla ilgili.

Ne kadar ısınma normal

Her ılıklık arıza değildir. Ayrım şöyle yapılır:

Normal sayılabilir — hafif ılıklık, elinizi rahatça üstünde tutabiliyorsunuz, ve ısınan şey bir dimmer, bir trafo/adaptör veya sürekli yüksek yük besleyen bir priz. Bu elemanlar tasarımı gereği bir miktar ısı üretir.

Normal değildir — elinizi üstünde uzun süre tutamıyorsanız, ısınma sıradan bir anahtar veya prizde oluyorsa, ya da ısınma zamanla artıyorsa.

Pratik ölçüt: bir anahtar, üzerinden yalnızca lambanın akımı geçtiği için gözle görülür şekilde ısınmaz. Isınan bir anahtar neredeyse her zaman bir bağlantı sorununu gösterir.

Isınma neden kendi kendini büyütür

Bu, sayfanın anlaşılması gereken tek teknik noktası:

Bir bağlantı gevşediğinde temas yüzeyi küçülür. Küçülen yüzeyden aynı akım geçmeye devam eder ve o noktada ısı üretir. Isı metali genleştirip büzüştürür, bu da bağlantıyı biraz daha gevşetir. Daha gevşek bağlantı, daha çok ısı.

Döngü kendi kendini besler ve hızlanır. Bu yüzden "birkaç aydır böyle, bir şey olmadı" cümlesi yanıltıcıdır: süreç yavaş başlar, sonra hızlanır.

Sigortanın bu aşamada atmaması da normaldir. Sigorta akımın fazlalığını görür, bağlantının direncini değil. Isınan bir nokta sigortayı attıracak kadar akım çekmeyebilir — koruma orada değildir.

Isınmanın tipik sebepleri

Gevşek bağlantı. En yaygın olanı. Montajda az sıkılmış ya da zamanla gevşemiş vida.

Yorulmuş kontak. Anahtarın veya prizin iç metali yaylanma özelliğini kaybetmiş. Yaşlı tesisatlarda sık.

Hattın kapasitesine göre fazla yük. Prizden sürekli yüksek güçlü bir cihaz besleniyor. Burada eleman suçlu değildir, yük dağılımı yanlıştır.

Uygun olmayan eleman. Yüksek yük için tasarlanmamış bir prizin ısıtıcı, klima veya şarj ünitesi beslemesi.

Çoklu priz ve uzatma. Tek bir noktadan çok sayıda cihaz beslenmesi; ısınma çoğu zaman uzatmanın kendi fişinde başlar.

Şimdi ne yapmalı

• O noktayı kullanmayı bırakın. Anahtarsa o lambayı yakmayın, prizse fişi çekin.
• Isınma belirginse o hattın sigortasını indirin.
• Kapağı sökmeyin, vidayı kendiniz sıkmayı denemeyin — enerjili bir noktada yapılan bu müdahale en sık kaza sebebidir.
• Isınmanın hangi cihaz çalışırken olduğunu not edin.

Yanık kokusu, kararma, çıtırtı veya kıvılcım da varsa bu artık erken evre değildir; enerjiyi kesip beklemeden arayın.

Değişim mi, tesisat işi mi

İkisi farklı ölçekte işlerdir ve hangisinin gerektiği ölçümle belirlenir:

Eleman değişimi yeterlidir — ısınma tek bir noktada, o eleman yorulmuş veya bağlantısı gevşemiş, hattın geri kalanı sağlam.

Tesisat tarafı işi gerekir — birden fazla noktada ısınma var, ısınan nokta yüksek güçlü bir cihazı besliyor ve hat kesiti buna uygun değil, ya da aynı yerde daha önce de aynı sorun yaşandı.

İkinci durumda yalnızca elemanı değiştirmek sorunu erteler. Yeni eleman aynı yükü aynı hat üzerinden besleyeceği için aynı ömrü yaşar. Değişim öneriyorsak, hattın da kaldırıp kaldırmadığını ölçtükten sonra öneriyoruz.

Hangi belirti neye işaret ediyor

Isınmanın hangi noktada, ne zaman ve hangi cihazla birlikte olduğunu aktardığınızda, işin eleman değişimi mi yoksa hat değerlendirmesi mi olduğunu önceden ayırabiliyoruz.