Kaçak Akım Rölesi Atıyor

Kaçak akım rölesinin atması bir arıza değildir. Görevini yapmasıdır.

Röle, hatta giden akım ile geri dönen akımı sürekli karşılaştırır. İkisi eşitse her şey yolundadır. Bir fark varsa, o fark akımın başka bir yoldan — bir gövdeden, nemli bir duvardan ya da bir insandan — döndüğü anlamına gelir ve röle devreyi milisaniyeler içinde keser.

Panodaki sigortayla karıştırılmamalı: kabaca sigorta malı korur, kaçak akım rölesi canı korur. Sigortanız hiç atmadan da röleniz atabilir; ikisi farklı şeylere bakar.

Röle attıysa cevaplanacak tek soru şu: fark nereden geliyor?

Üç tipik kaynak

Nem. En sık olanı. Yağmurdan sonra, kışın, ya da bir su sızıntısının ardından başlar. Dış mekân prizleri, banyo, çamaşırlık, bodrum ve bahçe hatları öne çıkar. Havayla birlikte gelip gitmesi tipiktir.

Tek bir cihaz. Çamaşır ve bulaşık makinesi ısıtıcıları, termosifon, ütü, fırın, su ısıtıcısı — içindeki rezistans yaşlandıkça gövdeye sızdırır. Ayırt edici işaret: röle hep aynı cihaz çalışırken, çoğu zaman ısıtma aşamasında atar.

Tesisat. Yalıtımın yaşlanması, tadilatta çakılan bir çivi, kemirgen hasarı ya da ezilmiş bir kablo. Bu grup cihazdan bağımsızdır: cihazların hepsi çekiliyken bile atar.

Kendiniz nasıl daraltırsınız

Kapak açmadan yapılabilecek, işe gerçekten yarayan bir yöntem var:

1. Panodaki bütün sigortaları indirin.
2. Kaçak akım rölesini kaldırın. Kalkmıyorsa sorun rölenin kendisinde veya besleme tarafında olabilir; burada durun.
3. Röle kalktıysa sigortaları tek tek kaldırın ve her birinde bekleyin.
4. Röle hangi sigortada atıyorsa, kaçak o hattadır.
5. O hattaki cihazların fişini çekip aynı sigortayı tekrar deneyin: şimdi atmıyorsa sorun cihazda, hâlâ atıyorsa tesisattadır.

Bu beş adım, gelen ekibin işini saatlerden dakikalara indirir. Buradan öteye geçmeyin: pano kapağını sökmeyin, kabloya dokunmayın.

Röle kaldırılamıyorsa o hattı enerjisiz bırakın ve zorlamayın. Islak bir ortamda tekrar tekrar kaldırmayı denemek, korumanın kapalı kaldığı anlarda temas riski yaratır.

Test düğmesi ne işe yarar

Rölenin üzerindeki T düğmesi, cihazın kendisini sınar. Ayda bir basılması önerilir:

• Basınca röle atıyorsa mekanizma çalışıyordur.
• Basınca atmıyorsa röle görevini yapmıyordur. Bu, atmasından çok daha ciddi bir bulgudur — koruma yıllardır olmayabilir ve kimse fark etmemiştir.

Röleler yaşlanır ve yapışabilir. Panoda bir röle bulunması, çalıştığının kanıtı değildir.

Devre dışı bırakmanın riski

En tehlikeli çözüm, en cazip görünenidir: röleyi kaldırmamak, köprülemek ya da "sürekli atıyor" diye çıkartmak.

Röle atıyorsa bir yerde akım kaçıyor demektir ve o akım siz onu kapatınca kaybolmaz. Röleyi devre dışı bırakmak sorunu değil, yalnızca uyarıyı ortadan kaldırır. Sonrasında kaçak, kendini bir insana temas ettiğinde gösterir.

Aynı şekilde: röleyi daha az hassas bir modelle değiştirmek de bir çözüm değildir. Konut korumasında kullanılan hassasiyet, insanı korumak için seçilmiştir; onu gevşetmek korumayı insanın üstüne çıkarır.

Rölenin sık ama düzensiz atması da göz ardı edilmemeli. "Ayda bir atıyor, kaldırıp geçiyoruz" cümlesi, çoğu zaman yavaş büyüyen bir kaçağın ilk yılını tarif eder.

Hangi belirti neye işaret ediyor

Rölenin attığını bilmek yarısıdır; hangi hattan ve hangi noktadan kaçtığı ölçümle çıkar. Yukarıdaki daraltmayı yapıp telefonda aktardığınızda ölçüme doğrudan o hattan başlayabiliyoruz.